Over de kleine veldkers. Meer dan onkruid.

De botanische naam van de kleine veldkers Cardamine is mogelijk afgeleid van het Griekse woord voor kardemom, wat kers betekent. Geen wonder, want de bladeren smaken naar tuinkers en net als tuinkers behoort Cardamine tot de grote Brassicaceae-familie. De peperachtige, kruidige smaak is een verrassing die je niet zou verwachten van dit onopvallende 'onkruid'. In de keuken met wilde kruiden wordt deze kruidigheid gebruikt om kruidenboter, kruidenkwark, saladedressings, smoothies en pesto op te fleuren. Net als tuinkers of bieslook kan het fijngehakt over boterhammen worden gestrooid. Het is het lekkerst rauw, maar het geeft ook een heerlijke smaak aan soepen, sauzen en eiergerechten.

De bladeren van veldkers zijn vooral smakelijk vóór en aan het begin van de bloei. Zodra de plant zijn rechtopstaande zaaddozen heeft gevormd, verliezen de bladeren hun aangename scherpte en worden ze steeds bitterder en wranger. Zolang de zaaddozen die na de bloei verschijnen nog groen zijn, kunnen ze als peperachtige specerij worden gebruikt – hak ze gewoon fijn en meng ze door gerechten. Het mooie van dit aromatische onkruid is dat de zaden het hele jaar door ontkiemen, waardoor je altijd jonge, malse plantjes kunt vinden.

Dit tuinonkruid is niet alleen smakelijk, maar ook rijk aan voedingsstoffen. Het is zeer rijk aan eiwitten en bevat uitzonderlijk veel kalium en het sporenelement selenium. 

Een bijzondere eigenschap onderscheidt alle kruisbloemige planten. Ze bevatten zwavelhoudende glucosinolaten ( mosterdolieglycosiden ). Deze stoffen hebben sterke anti-oxiderende en antibacteriële eigenschappen. Ze worden uitgescheiden via de nieren en longen, waar ze hun antibiotische werking uitoefenen. Daarom zouden ze gebruikt kunnen worden voor de behandeling van infecties van de luchtwegen en urinewegen. In een Indiaas onderzoek werd  kleine veldkers vergeleken met mosterdzaad ( Brassica juncea ). Uit het onderzoek bleek dat het kleine veldkers meer dan twee keer zoveel glucosinolaten bevatte.

Een recept: veldkers-smoothie

• 2 handvol verse veldkersblaadjes
• 1 appel
• 1 banaan of ½ mango
• 3 plakjes verse gember
• 100 ml multi-sap

Doe alle ingrediënten in een blender en mix tot een romige smoothie ontstaat. Afhankelijk van hoe dun je de smoothie wilt hebben, kun je de hoeveelheid sap aanpassen.

Een wetenschappelijk onderzoek. Kleine veldkers ook te gebruiken bij diabetes.

Kleine veldkers  is meer dan alleen een "vervelend onkruid". Met zijn scherpe smaak kan het onze gerechten verrijken. Maar het is niet alleen interessant om te eten, het is ook nog eens heel voedzaam. Recente studies bevestigen dat deze kleine plant een grote hoeveelheid glucosinolaten bevat en ook interessant is bij ouderdomsdiabetes.

De resultaten van een studie tonen aan dat het hydro-methanolische extract van C. hirsuta aanzienlijk bijdraagt ​​aan de verlaging van de bloedglucose, de stabilisatie van geglyceerd hemoglobine (HbA1C), de remming van β-amylase en de verbetering van het lipidenprofiel. Het hydro-methanolische extract van C. hirsuta kan een beschermend effect hebben tegen hyperglykemie door de toename van oxidatieve stress en ontsteking bij type 2 diabetes mellitus bij HFD-STZ SD-ratten te verminderen. Daarom wordt in deze studie gesuggereerd dat, na zorgvuldig gecontroleerde klinische studies, het hydro-methanolische extract van C. hirsuta kan worden aanbevolen als een aanvullend en alternatief supplement bij type 2 diabetes mellitus. In vitro-, in silico- en in vivo-onderzoek naar Cardamine hirsuta Linn als potentieel antidiabetisch middel in een rattenmodel https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10308569/

Winters eten uit de tuin

Veldsla, kleine veldkers, rucola, veldzuring en toppen van de Vietnamese koriander werd onze wel erg groene sla voor 27 december. Op het bord lagen ook nog wel pompoenfrietjes uit de oven en gebakken rijst-fetaballetjes.

Over de kleine veldkers. De naam “kers” zou zoiets
als “groeisel” betekenen. Het Engelse cress en het Franse cresson hebben mogelijk een relatie met het Franse croître, groeien.
De wetenschappelijke naam Cardamine (in het Grieks kardaminè) houdt wellicht verband met “kardamon” dat in het Grieks bitter of scherp betekent. De toevoeging “hirsuta” verwijst naar het behaard zijn van het blad.
Nauw verwant aan Pinksterbloem en waterkers mogen we van veldkers ook dezelfde kwaliteiten verwachten, bevatten redelijk wat vitamine C en glucosinolaten. Kruisbloemigen zijn de bekendste planten die glucosinolaten aanmaken. Deze chemische verbindingen beschermen planten tegen vraat want de stof is giftig voor veel insecten. Maar, zoals dat gaat in de natuur, hebben zich ook insecten ontwikkeld die wel tegen glucosinolaten kunnen, zoals de rupsen van koolwitje. Voor mensen zijn een aantal van deze plantenstoffen zelfs ronduit gezond; in laboratoriumproeven blijken glucosinolaten de groei van kankercellen te remmen.

Hairy Bittercress has not only tasty leaves, it has health benefits as well.  It is rich in Vitamins A and C and contains calcium, phosphorus and magnesium.  It is a stimulating herb with diuretic and expectorant properties.

Cress Soup
Ingredients:  two handfuls of Hairy Bittercress (Cardamina hirsuta),   4 potatoes,   1 leek,  1 onion,  1 carrot,  30 grams of False Rocket (Diplotaxis erucoides),  a handful of Sorrel (Rumex acetosa),  25 grams of Stinging Nettle (Urtica),  25 grams of butter, 2 tablespoons of olive oil, 1 litre of stock, salt and pepper to taste.
Chop the onion, potatoes, leek, carrot into chunks.  Heat the oil in the pan and saute the vegetables  except for the wild greens for 1-2 minutes.  Add the stock, bring to the boil , add the wild greens except the hairy bittercress. Gently cook for 15 minutes.  Add the butter and the hairy bittercress and liquidize the soup until smooth.

https://sites.google.com/site/kruidwis/glucosinolaten-mosterdolieglycosiden