Wandelen op de rug van de draak naar de witte menhir en de Grosse Roche

Grosse Roche is een enorme dolmen-achtige rots of hunebed waarvan de trapezium-achtige vorm doet denken aan het één of ander sterrenbeeld. De rots is, zoals veel klassieke dolmens, georiënteerd volgens een magnetische dolmen-lijn, namelijk Noord/Zuid. Er is een, hoogstwaarschijnlijk door mensen, uitgehouwen gang. Bovendien kun je vanaf deze gangopening de maanopkomst waarnemen die in de winter het vroegst opkomt. Honderd jaar oude archeologie-boeken zeggen dat ‘Grosse Roche’ de grootste dolmen van Europa is maar het is nu geclassificeerd als natuurmonument (en dus maakt het geen deel uit van het toeristencircuit). Wat het ook zij, het is een wondermooie krachtplek, het bezoeken waard voor wie de moeite wil doen en het ligt ook op wat ik het Drakenpad noem ofte ‘het pad van de Wyvere’, een mythisch initiatiepad, die ik momenteel aan het bestuderen ben, zie ook blog - 

hagezussen.wordpress.com

(Met een postume dank aan Druïde Renaat Dejonghe voor de info. 

Zie ook https://www.instagram.com/p/DQq5DAbDZTp/?  utm_source=ig_web_copy_link&igsh=NTc4MTIwNjQ2YQ== / hagezussen.wordpress.com

Planten op de rug van de draak

En natuurlijk vonden we tussendoor ook planten, resten van planten... op de rug van de draak zuurminnende planten zoals struikheide https://kunst-en-cultuur.infonu.nl/mythologie/36317-heide-zijn-geschiedenis.html, bosbesstruiken https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/gezonde-voeding/38825-bosbes-in-soorten.html en brem https://kruidwis.blogspot.com/2019/05/brem-in-bloei.html en ook zaadstelen en bladresten van de valse salie https://dier-en-natuur.infonu.nl/bloemen-en-planten/50661-valse-salie-vreemdeling-in-vlaanderen.html

Bloeiende struikheide kan eind augustus geplukt worden. Calluna vulgaris is een plant die in de professionele kruidengeneeskunde niet veel meer gebruikt word. Toch heeft deze plant zo zijn voordelen. Hij is makkelijk te oogsten, geeft veel opbrengst en het plukken is een vorm van snoeien, waar deze struikjes alleen maar beter van worden.

Je zou de bloeitoppen als vervanging van de zeer zeldzame berendruif kunnen gebruiken, dus bij blaasontsteking. De hele heidefamilie is rijk aan looistoffen en andere fenolische verbindingen, waarvan het meest bekende arbutine is. Naast zijn vrij nuchtere medische toepassing zijn er ook veel wonderbaarlijke verhalen in de omloop. Niet te verwonderen, de eenzame, uitgestrekte heidegebieden hebben de mensen in het verleden altijd afgeschrikt en aangetrokken. Heksen hielden er hun sabbat en dwaallichtjes, de geesten van ongedoopte, overleden kinderen doolden er rond.

Maar de heideplant was ook nuttig. De Romein Boethius beschreef hoe de jonge scheuten van de heide werden verzameld door de Kelten, die een soort bier mee maakten. Heide werd ook gebruikt voor manden en bezems, zelfs matrassen werden ermee gevuld, en volgens de Schotten zorgde het slapen op een kussen gevuld met heide voor een gezonde nachtrust. Voor zijn rustgevende werking wordt heide ook nu nog door hedendaagse heksen of herboristen gebruikt, al is het dan eerder als badextract. Slapen op houtige heide lijkt mij niet zo direct een ontspannende bezigheid.

Saint Michel de Brasparts, heide en duivelsnaaigaren

We wandelen tijdens onze kruidenstage naar het hoogste punt van Bretagne in de Mont d'Arrée: de Saint Michel de Brasparts.

Het is hier heidegebied zo ver als we kunnen zien met in de verte het stuwmeer van Saint Michel. De bloeiende dophei zet de hele omgeving in een rooie gloed. We beklimmen de berg naar de kapel, maar snuffelen ondertussen wel tussen de heide door naar andere mini-plantjes en zo ontdekken we ook ogentroost en warkruid. Hoogst waarschijnlijk is het hier klein warkruid (Cuscuta epithymum) met rode, zeer fijne wriemelende draden. De plant heeft geen bladgroen en zoekt zijn voedsel dan ook op andere planten. Wanneer deze plantjes in het voorjaar ontkiemen, bevat de kiem nog enig bladgroen. De kiemplanten gaan echter zo gauw mogelijk op zoek naar een waardplant, winden zich om de stengel en dringen met boorwortels het vaatstelsel van de gastheer binnen. Vanaf dat ogenblik is de plant een parasiet en ‘steelt’ hij zijn voedingsstoffen. Eigen bladgroen is dan niet meer nodig. Vandaar die roze tot rode stengels. Hij kan zich nu optimaal ontwikkelen, vertakt zich, bloeit met kleine roze bloemetjes die in een soort bolletje bij elkaar staan en zet zaad. De zaadverspreiding gebeurt via regenwater, of via de maag en uitwerpselen van dieren die van de waardplant eten.

Als herborist zoekt ik natuurlijk naar het gebruik van planten door de mens. Warkruid wil ik niet echt gebruiken. Te weinig opbrengst maar vooral te zeldzaam om zo'n kleinood te plukken. Toch werd het reeds bij Dioscorides vermeld onder de naam epithymon. De Latijnse soortnaam van het Klein warkruid, epithymum is gevormd uit epi: op, en thymus: tijm; dus een op tijm woekerende plant.
Vele volksnamen gelden vaak voor meerdere soorten van een geslacht en zo duidt men met Duivelsnaaigaren alle soorten van Cuscuta aan. Een plant die ogenschijnlijk bestaat uit draadvormige stengels moest wel iets te maken hebben met de duivel, temeer omdat zij nog ten koste van een andere plant leven. Wat was eenvoudiger dan in de stengels het naaigaren van de duivel te zien? Ook Dodonaeus noemde Warkruid: Duyvelsnaeygaren en zelfs Schurft.

Medicinaal vinden we onder meer de Warkruiden vermeld als goed om de urine af te drijven en als purgeermiddel, en zelfs bij vallende ziekte, zwaarmoedigheid, hondsdolheid. Dodonaeus raadt het Klein warkruid aan bij gebreken van de milt en het Groot warkruid ‘om de ghebreken van de lever te ghenesen.’ Interessant is ook dat hij er dezelfde werkingen aan toeschreef als die van de waardplant. 'Schurft is goed tegen de oude koortsen en tegen de geelzucht, vooral diegene die op het hoppekruid of in het vlas groeit. Andere schurften zijn van werking net als de kruiden waar het op groeit'.

Over warkruid: https://sites.google.com/site/kruidwis/planten-van-a-tot-z/cuscuta-sp-warkruid
http://www.bretagne-vakantie.com/ideeen/beleef-een-bretonse-ervaring/bij-zonsopgang-op-de-toppen-
Over een vorige stage: http://plazilla.com/page/4295072704/dagboek-herborist-kruidenstage-bretagne

Druilerig genot?

Een druilerige kruidendag in Bretagne. En toch reizen we naar de Mont d'Arrée, het groot heide- en veengebied in het binnenland van Bretagne De enige plaats waar het het nog druileriger, mistiger maar ook magischer kan zijn. 

Van Huelgoat naar La Feuillée, Botmeur, Roc"h Trévezel, St Rivoal...de wolken hangen steeds lager, bloeiende dophei duikt op uit de donkerte. Dansende geesten, dwaallichtjes....hier is wild te leven, wind en wegwaaiende gedachten,  We maken, och arme, een korte maar wel woeste wandeling naar de kapel van Mont St Michel de Brasparts. Schuilen even in de lege kapel, licht en een ruis van regen valt door de open deur. Water weerkaatst het licht. Terug buiten is het nog harder gaan regenen, toch zien we nog plantjes, guldenroede, dophei, lage bloeiende brem. Wij schuilen snel, de planten blijven buiten wind en water trotseren en zorgen zo voor geneeskracht.

En over geneeskracht zegt Dodonaeus het zo:  '...die Heyde die oprechte Erica zoo sijn huer bloemen ende bladeren seer goet gheleyt op die beten ende steken van den slanghen ende dyerghelijcke fenijnnighe gedierten. En venijnige dieren kunnen er op die onherbergzame heide wel voorkomen.

http://kunst-en-cultuur.infonu.nl/mythologie/36317-heide-zijn-geschiedenis.html

Over het heidekruid
De heide was vroeger van groot belang voor de landbouw. Ze diende in de eerste plaats als weideplaats voor de schaapskudden. De tweede functie was het leveren van brandstof voor de haard en de bakoven en vooral als strooisel voor de potstal (veestal). Alle as en mest die uit de potstal kwam, werd op de akkers gebruikt. Uit struikhei werden ook bezems en borstels vervaardigd  Gemalen struikhei werd ook in de leerlooierij gebruikt om kalfsleer te bereiden. Mogelijke andere gebruiksvormen van struikhei zijn het gebruik van de toppen  bij het aanmaken van kleurstof voor het verven van textiel en het gebruik als kruid bij  de bereiding van bier.




.