Helaas zijn de groenten die we tegenwoordig in de winkels vinden, door veredeling grotendeels veranderd, waardoor ze nauwelijks nog bittere stoffen bevatten. Toch leveren bittere stoffen een belangrijke bijdrage aan een gezonde spijsvertering, zoals de volksmond al zegt. Vandaar het gezegde: "Bitter in de mond, gezond in de maag."
Hoe werken bitterstoffen?
De effecten van bittere stoffen op de spijsvertering zijn zeer uiteenlopend:
- Ze stimuleren een verhoogde speekselproductie in de speekselklieren, wat leidt tot een betere voorvertering van voedsel in de mond.
- In de maag zorgen de bittere stoffen voor een verhoogde afscheiding van maagsap en een verhoogde bloedtoevoer naar het maagslijmvlies.
- De lever produceert meer gal en de galafgifte door de galblaas neemt toe, wat onder andere de vetvertering ten goede komt.
- De peristaltiek van de maag en darmen wordt gestimuleerd, wat leidt tot een verbeterd transport van de maag- en darminhoud.
- Ze verminderen ook een opgeblazen gevoel en zouden mogelijk de trek in zoetigheid doen afnemen.
- In de traditionele Chinese geneeskunde (TCM) worden ze al sinds jaar en dag gewaardeerd als verfrissend, stimulerend, energiegevend en verwarmend.
- Ze worden over het algemeen beschouwd als toniserend, wat betekent dat ze het hele organisme versterken, de spankracht van een orgaan verbeteren.
In tegenstelling tot de gecultiveerde varianten van onze groenten, bevatten veel medicinale en wilde planten nog steeds natuurlijke bitterstoffen. Je kunt ze als thee drinken om ze door je lichaam te laten opnemen. Het gebruik ervan in druppelvorm is zelfs nog eenvoudiger en handiger.
Enkele geneeskrachtige planten die bittere stoffen bevatten
Paardenbloem (Taraxacum sect. Ruderalia) : De wortel van de paardenbloem wordt gebruikt voor de bittere kruidendruppels. Wanneer deze in het voorjaar wordt opgegraven, zou de bitterheidswaarde 100 zijn, en vaak zelfs nog hoger. In de herfst bevat de paardenbloemwortel aanzienlijk minder bittere stoffen. Het stimuleert de eetlust, bevordert de galstroom, stimuleert de stofwisseling en helpt bij de spijsvertering. Commissie E beveelt het onder andere aan bij stoornissen in de galstroom en bij een opgeblazen gevoel en winderigheid. Tip: Paardenbloemblaadjes bevatten ook bittere stoffen en smaken licht bitter. Je kunt bijvoorbeeld fijngesneden paardenbloemblaadjes direct aan een salade toevoegen om je spijsvertering op een milde manier te stimuleren.
Duizendblad (Achillea millefolium L.) De bloemen worden gebruikt voor de bittere tonicumdruppels. Duizendblad heeft een bitterheidswaarde tussen 3000 en 5000. De HMPC beveelt het aan als traditioneel middel tegen milde krampen in het maag-darmkanaal. Bovendien stimuleren de bloemen van duizendblad de eetlust.
Artisjok (Cynara cardunculus L.) Voor bittere kruidendruppels worden de bladeren van de artisjokbloem gebruikt, met name de medicinale artisjok. De bitterheid van artisjokbladeren is maar liefst 10.000! Artisjokbladeren hebben een bijzonder sterk effect op de galproductie en -afvoer, wat leidt tot een betere vetvertering. Bovendien stimuleren de actieve bestanddelen in artisjokbladeren de aanmaak van spijsverteringsenzymen in de alvleesklier en beschermen ze levercellen en bevorderen ze hun regeneratie.
Echte kamille (Matricaria recutita L.) Hoewel de bloemen zelf weinig bittere stoffen bevatten, is het toch gunstig om ze toe te voegen aan de druppels met bittere kruiden. Kamille heeft krampstillende, gasverdrijvende en antimicrobiële eigenschappen, waardoor het de werking van de bittere kruiden aanvult.
Pepermunt (Mentha x piperita L.) De bladeren bevatten nauwelijks bittere stoffen, maar worden door de HMPC aanbevolen voor inwendig gebruik bij dyspeptische indigestie en winderigheid. Ze versnellen de maaglediging en worden in de traditionele geneeskunde ook gebruikt tegen misselijkheid. Met deze effecten vormt pepermunt een perfecte aanvulling op uw bittere kruidendruppels. En tot slot verbetert het ook nog eens de smaak.
Bitterdruppels voor de spijsvertering
Ingrediënten
- 15 g paardenbloemwortel
- 15 g duizendbladbloemen of bloeitoppen
- 10 g artisjokbladeren
- 5 g kamillebloemen
- 5 g pepermuntblaadjes
- ongeveer 250 ml alcohol van 40% (bijv. wodka of witte rum)
- snijplank
- mes, mortier, vijzel
- keukenweegschaal met de fijnst mogelijke schaalverdeling, indien mogelijk nauwkeurig tot op de gram.
- maatbeker
- bokaal met glazen deksel (weckpot of apothekersfles)
- theefilterzakjes of een (fijne) zeef
- doseerfles met druppelaar of sproeikop
- labels
Bereiding
Hak de wortel en gedroogde kruiden zo fijn mogelijk. Doe ze in een vijzel met een beetje alcohol en maal ze zo fijn mogelijk. Doe de gemalen kruiden in de bokaal en voeg de alcohol toe. Voeg indien nodig nog wat alcohol toe; de kruiden moeten volledig ondergedompeld zijn en lichtjes kunnen drijven. Plak een etiket met de infusiedatum op de bokaal. Laat 7-10 dagen op een lichte, maar niet te zonnige plek staan. Schud de pot dagelijks voorzichtig om ervoor te zorgen dat de actieve ingrediënten goed verdeeld zijn in de oplossing.
Zodra de trektijd voorbij is, giet u het mengsel door een theefilter in een glazen pot. Knijp het filter goed uit. Vul vervolgens de doseerfles met de tinctuur en voorzie deze van een etiket (naam van de tinctuur en bereidingsdatum). Bewaard op een koele, donkere plaats is de bittertinctuur een jaar houdbaar.
Bij acute spijsverteringsproblemen kunt u 10-15 druppels ongeveer 30 minuten voor de maaltijd innemen. Als deze dosering onvoldoende is, kunt u deze verhogen tot 20-25 druppels. De werking van bittere stoffen verschilt sterk van persoon tot persoon, dus iedereen moet experimenteren om de dosering te vinden die voor hem of haar het beste werkt. U kunt de spijsvertering ook ondersteunen met 15 druppels van uw tinctuur vóór een grote, feestelijke maaltijd.
Tip : Wodka of witte rum zijn bijzonder geschikt voor een tinctuur omdat ze een neutrale smaak hebben. Voor het extraheren van de kruiden raad ik aan om potten met schroefdeksels te gebruiken waarvan de afsluiting geen pvc of weekmakers bevat. Deze zijn gemakkelijk te herkennen aan de blauwe rand aan de binnenkant. Zelfs als de pot eerder een alcoholische drank heeft bevat, is dit type pot nog steeds geschikt. Ik gebruik geen potten met andere deksels, omdat de alcohol er mogelijk kankerverwekkende weekmakers uit kan laten vrijkomen.
