De winterdepressie is een seizoensgebonden depressieve stemmingsstoornis die, zoals de naam al doet vermoeden, optreedt tijdens de donkere en koude herfst- en wintermaanden. Deze tijdelijke stemmingswisseling eindigt met de terugkeer van de zon, het licht en de warmte in de lente. Het heel belangrijk om hier te benadrukken dat de symptomen van een winterdip lijken op die van een depressie. Een arts kan vaststellen of je last heeft van een seizoensgebonden affectieve stoornis (SAD) of misschien van een depressie. Het onderscheiden van de symptomen en het verkrijgen van een duidelijke diagnose is cruciaal, omdat de behandeling voor depressie en SAD niet hetzelfde is.
Welke kruiden te gebruiken bij winterdip of SAD? Sint-Janskruid, Saffraan en rozenolie.
Sint-Janskruid ( Hypericum perforatum ) – brenger van licht in het donkere seizoen
Ik gebruik sint-janskruid graag bij stemmingswisselingen, angst, nerveuze rusteloosheid en de daaruit voortvloeiende symptomen, zoals moeite met inslapen. Als tinctuur is het effectiever en makkelijker te gebruiken dan als thee.
Belangrijk: Neem nooit medicijnen voor de (zelf)behandeling van depressie zonder uw arts te raadplegen, inclusief sint-janskruid! Als u al medicijnen gebruikt, is overleg met uw arts daarom essentieel voordat u sint-janskruid inneemt in een extract met een hoge dosering, omdat dat bijwerkingen en interacties met andere medicijnen kan veroorzaken!
Saffraan (Crocus sativus) – de stemmingsverbeteraar
De bestanddelen in saffraan kunnen helpen de balans tussen serotonine, dopamine en noradrenaline te behouden. Saffraan is niet alleen de meest kostbare specerij ter wereld, het is ook een interessante medicinale plant. Safranal en crocine zijn verantwoordelijk voor het in evenwicht houden van onze gelukshormonen serotonine, dopamine en noradrenaline [2]. De afgifte van het stresshormoon cortisol wordt geremd [5] en de serotoninespiegels stijgen. [2]Let op: saffraan is niet alleen de duurste specerij ter wereld, maar ook de meest vervalste. Let daarom goed op de kwaliteit. Biologische saffraan, die je kunt kopen in het specerijenschap van een biologische winkel, is over het algemeen een veilige keuze.
Giet 150 ml heet, maar niet kokend, water over 4-5 biologische saffraanstrengen en laat het, afgedekt, 20 minuten trekken. Drink de thee ongezoet, op een lege maag, in kleine slokjes.
Saffraan wordt in kleine hoeveelheden verkocht, niet alleen omdat het zo duur is, maar ook omdat het innemen van hogere doses kan leiden tot vergiftiging, verlamming en zelfs de dood. Deze waarschuwing is minder relevant bij het gebruik van saffraan als specerij, aangezien te veel saffraan simpelweg niet lekker smaakt. Als u saffraan echter als voedingssupplement gebruikt, moet u goed opletten en de instructies van de fabrikant opvolgen. Orale inname van saffraan tot 1,5 g per dag is veilig. 5 g/kg is giftig en 20 g/kg is dodelijk [5]. Giftige effecten zijn onder andere braken, bloedingen, duizeligheid en slaperigheid.
Roos ( Rosa damascena )
Het gebruik van rozen als medicinale plant kent een lange traditie die duizenden jaren teruggaat. Ze werden in diverse culturen gebruikt voor medicinale doeleinden, waaronder het oude Egypte en Griekenland, het Romeinse Rijk en het oude Perzië. De bloemblaadjes, etherische olie en andere delen van de roos werden van oudsher gebruikt voor het maken van geneesmiddelen, parfums en cosmetische producten.
Van alle toepassingen vind ik rozenolie en rozenhydrolaat het meest effectief. Beide hebben een kalmerend, zenuwversterkend, balancerend en stressverlagend effect [3] [4].
In de winter meng je de etherische olie door een lichaams- en gezichtsolie. Ik voeg 30 druppels biologische rozenolie (10% verdunning) toe aan 100 ml biologische amandelolie of gebruik het rozenhydrolaat als gezichtslotion. Voor inwendig gebruik voeg je 1-2 eetlepels hydrolaat toe aan 1 liter water en drink dit gedurende de dag op.
Rozenolie is kostbaar en duur omdat het belangrijkste oogstseizoen erg kort is en er vooral een groot aantal rozenblaadjes nodig is. Slechts 30 blaadjes leveren één druppel etherische olie op [3]. Daardoor zijn er veel namaakproducten op de markt, maar alleen echte rozenolie heeft het gewenste effect. Hoogwaardige fabrikanten zijn onder andere te herkennen aan de volgende informatie op de verpakking: de wetenschappelijke naam van de plant en het land van herkomst, het gebruikte plantendeel, of de plant biologisch geteeld of in het wild verzameld is, een batchnummer en diverse kwaliteits- en testzegels.
Een filosofisch slot. Donkerte en licht.
In onze westerse beschaving wordt duisternis gelijkgesteld aan dood en angst. In andere culturen is duisternis echter het begin van alles. En als je erover nadenkt, is dat logisch: nieuw menselijk leven begint in de donkere baarmoeder. Een zaadje rust in de aarde voordat het in de lente ontkiemt en uitgroeit tot een plant. Het is dus de moeite waard om je perspectief te veranderen. ... En ja inzicht krijg je misschien ook door het drinken van een kruidenthee van sint-janskruid met citroenmelisse en een snuifje saffraan en ..... wandelen in licht en donker.
Literatuur- Blaschek W (red.). Wichtl – Kruidengeneesmiddelen en fytofarmaceutica. 6e druk. Stuttgart: Wissenschaftliche Verlagsgesellschaft; 2016
- Stadelmann I. Rozen in aromatherapie. Geneeskrachtige planten 2022; 2: 48–53
- Werner M, v Braunschweig R. Aromatherapie in de praktijk. 6e editie. Stuttgart: Haug; 2022
- Bosson L. Hydrolathérapie. Brussel: Editie Amyris; 2016
- https://www.uniklinik-freiburg.de/fileadmin/mediapool/08_institute/rechtsmedizin/pdf/Addenda/Paper_21-01/Safran_Update.pdf
- https://kruidwis.blogspot.com/2017/06/morgen-de-langste-dag.html
- https://sites.google.com/site/kruidwis/kruidenmonografie-a-z/hypericum-perforatum-l
- https://sites.google.com/site/kruidwis/kruiden-planten-van-a-tot-z/crocus-sativus-saffraan
