Wonderlijk lesgeven

Nog eens een weekend lesgeven in het aards paradijs bij Bie op een 'geheime locatie´ We willen de kruiden voor het hormonaal systeem oa vrouwenmantel en monnikenpeper bespreken maar door de tropische omgeving vertoeven we meer buiten dan binnen en ...... zo moet dat ook. Dus hapslik ook andere planten ontdekken, van wonderboom over de geweldige Gunnera naar de sierlijk slingerende Akebia of chocoladewingerd.

 Wonderboom

De oude Egyptenaren gebruikten al 4000 v C. wonderolie (van de wonderboom) en noemden dat ,,cici" of ,,kiki"; het Latijnse „ricinus" teek, verwijst naar de vorm van de zaden die lijken op een wel erg grote teek, maar het is ook heel goed mogelijk dat de zaden hun naam aan de teken gegeven hebben.

De naam „wonderboom" is ontstaan omdat hij zo ongelooflijk snel groeit (in een halfjaar bereikt hij een hoogte van 2 m) en ook omwille van zijn wonderlijke medicinale werking. Dodoens schreef al in 1554 in zijn kruidenboek: „Dertig saden ofte korenkens van Wonderboom suyver ghemaeckt ende uyt haer schellen gedaen / kleyn ghestooten ende met eenighen dranck inghenomen / maken kamergang/ ende doen braken/ ende jaghen soo uyt den lijfve taeye koude fluymen/ ende waterachtighe vochtighe­den." Er staat niet voor niets dat de zaden ontdaan moeten worden van de vliezen, omdat er overlijdensgevallen bekend zijn door het eten van 3-10 zaden door de toxine ricine waardoor het bloed stolt. Als de zaden op een juiste wijze geperst worden komt deze giftige ricine niet in de olie, de ricinestof zelf is ook alleen maar oplosbaar in water..

Ook in India is de werking van de wonderboom al van oudsher bekend en in China werden de zaden als ,,Pei-ma" al vermeld in het geneesmiddelenboek uit de T'ang-dynastie (618-907). Behalve een geneesmiddel was wonderolie van oudsher ook een brandstof en tegenwoordig een van de technisch meest gewaardeerde smeerolies (bv. voor vliegtuigen), verder wordt wonderolie gebruikt in cosmetica.

Wonderolie is een betrouwbaar laxeermiddel zonder de maag- en darmslijm­vliezen te prikkelen. De werking blijft beperkt tot de dunne darm. Het is ook een aangewezen middel bij voedselvergiftiging met koliekachtige pijn, misselijkheid, braken en diarree. Normale dosis bij obstipatie: 1-2 eetlepels (ter vergemakkelijking van het innemen, olie en lepel iets verwarmen, eventueel citroensap toevoegen, veroorzaakt na 6-10 uur een pijnloze, breiïge ontlasting.

Vandaag kunnen we ons beter beperken tot het uitwendig gebruik. Huidirritaties ontstaan door wrijving of door transpiratie genezen snel. Branderige voeten bij het wandelen, beginnende blaarvorming worden voorkomen door inwrijven met ricinusolie. Zelfs bij ontstoken aambeien is de olie een 'wonder'middel. Een heel oud volksmiddeltje in Duitsland is het gebruik van wonderolie gemengd met etherische olie van munt (Mentha piperita) en den (Pinus sylvestris) bij verkoudheid en vastzittende hoest. Gewoon de borst inwrijven 3 maal daags.

Over Akebia

En dan de akebia quinata, een klimplant. Hij slingert zichzelf langs steunen omhoog en zit binnen de kortste keren boven in een boom bijvoorbeeld. Of in de boom van van de buren. En dat zonder die boom te wurgen. De schijnaugurk of mooier de chocoladerank heeft prachtig frisgroen blad. Ieder blad is samengesteld uit vijf eivormige blaadjes. En dan de bloemen. De schijnaugurk bloeit al in april met schitterende bloementrosjes in een kleur die mooi afsteekt tegen het frisse groen. Donkerrood. Bijna bruin. Deze bloemen ruiken naar chocolade met een vleugje vanille, daarom wordt hij ook wel chocoladerank genoemd. De plant is zeker eetbaar. Zowel het blad, de bloem als de vruchten. Vooral het slijm in de vruchten en zonder de pitjes zijn goed eetbaar.

En medicinaal zijn ze zeker wel. De plant heeft een lange traditie van gebruik in de Chinese geneeskunde en ondertussen ook wetenschappelijk goed onderzocht. Op basis van die studies uitgevoerd door Oost-Aziatische centra kan worden geconcludeerd dat A. quinata en A. trifoliata verschillende biologische activiteiten vertonen en tr gebruik zijn voor verschillende aandoeningen. Voor A. quinata zijn de volgende effecten aangetoond: diuretisch, hepatoregeneratief, neuroprotectief, analgetisch en ontstekingsremmend. Bovendien heeft deze soort een anti-obesitaswerking en versnelt het de afbraak van ethanol. Niet minnetjes dus. Er werden tests uitgevoerd met extracten van de bladeren, stengels en/of vruchten van de plant.

Extracten van de vruchten van A. quinata zijn een potentieel geneesmiddel voor de behandeling van obesitas en hypolipidemie. Wetenschappelijke studies van extracten van de stengels en/of vruchten van A. trifoliata bevestigden hun antiproliferatieve en antibacteriële eigenschappen. Andere onderzoeken naar hun cosmetische eigenschappen anti-verouderings- en antioxiderende effecten van extracten van A. quinata en A. trifoliata bevestigd.  Dus ook interessant voor de huid. Op zijn herboristisch zouden we het eetbare slijm ook gewoon op ons gezicht kunnen smeren. Een mooie plant met toekomst.

En oh ja.... we waren gewoon op wandel in een tropische tuin ergens in Vlaanderen en dit hele verhaal heb ik daar niet verteld maar kan iedereen hier op zijn gemak lezen en er wat mee doen.

Peyote mijn vriend

Zoals gewoonlijk heb ik op de eerste lesdag van de nieuwe opleiding enkele voor mij vertrouwde planten bij. Natuurlijk om er info over te verstrekken maar ook bedoeld om voor mezelf een vertrouwde omgeving te creëren. Mijn levende amuletten. En mijn relikwie bij uitstek is de meer dan 40 jaar oude rituele cactus Peyote. Ooit als jonge man gekocht op de bloemenmarkt in Amsterdam.

Deze beroemde peyote-cactus (Lophophora williamsii) is de eerste hallucinogene plant die door de Europeanen in Amerika werd ontdekt. Hij wordt vooral in verband gebracht met de Huichol-Indianen uit de Sierra Madre in Mexico, al wordt hij ook gebruikt door de Tarahumara-Indianen, de Noordamerikaanse Kiowa's en Comanches en de in recenter tijden gevestigde Native American Church. De cactus groeit vooral in het Noorden van Mexico en in het Zuiden van Texas. De geslachtsnaam Lophophora betekent "borstelig begroeid, borstel dragend", wat verwijst naar de  wollige pluizenbundels die op elke knobbel van de bol zitten. Deze pluisjes beschermen de groeiende bloemknoppen en de kleine zaadjes.

Deze psychedelische cactus is natuurlijk bekend om zijn ritueel gebruik toch is hij ook als woestijnplant bijzonder. Om te overleven trekt hij zich namelijk in de winter in de grond terug voor een soort winterslaap. Zo beschermt hij zich tegen de koude, uitdrogende winden. Als in de herfst de droogtetijd begint, dan schrompelt de plant van boven zo sterk in elkaar, dat deze vaak de helft van zijn normale volume verliest. Vastgehouden door de sterke ondergrondse wortel wordt het bovengrondse deel door de verschrompeling onder de grond getrokken. Al gauw blaast de wind er zand en stof overheen en heeft de plant zijn winterkwartier betrokken. In de lente zuigt het rimpelige plantaardige lichaam snel al het nu weer voorhanden zijnde water op, zwelt binnen een paar dagen op tot zijn vroegere omvang, groeit nu rustig verder in licht en warmte en staat spoedig in bloei.

De eerste gedetailleerde beschrijving van de cactus werd gegeven door Francisco Hernandez, arts van koning Filips de Tweede van Spanje, die een studie van de geneeskunde van de Azteken had gemaakt. Hij schrijft: De wortel is bijna middelgroot, ontwikkelt geen takken of bladeren boven de grond, maar vertoont een bepaalde wolligheid, waardoor hij niet goed door mij kon worden afgebeeld. Zowel mannen als vrouwen schijnen erdoor te worden geschaad. Hij blijkt vrij zoet van smaak en matig pikant. Fijngemalen en aangebracht op pijnlijke gewrichten schijnt hij verlichting te geven. Wonderbaarlijke eigenschappen worden aan deze wortel toegeschreven, als tenminste geloof kan worden gehecht aan wat hierover in het algemeen door de Azteken wordt gezegd. Hij stelt degenen die hem verorberen in staat in de toekomst te zien en zaken te voorspellen.

Peyote is een hallucinogene cactus die een grote verscheidenheid aan effecten veroorzaakt. Zijn belangrijkste alkaloïde bestanddeel is mescaline, maar hij bevat ook rond de dertig andere psychoactieve stoffen. Gebruikers kunnen helder gekleurde beelden ervaren, flikkerende aura's rondom objecten, gevoelens van gewichtloosheid en ook ongebruikelijke gehoor- en gevoelsensaties.
Chemisch gezien berust de werking waarschijnlijk op de beïnvloeding van de biogene
aminenstofwisseling. De neurotransmitters die de prikkels in het zenuwstelsel moeten overbrengen worden verstoord, waardoor de werkelijkheid anders wordt waargenomen. Natuurlijk is dat een nuchtere, materiële en mogelijk ook té nuchtere kijk op deze en andere heilige planten. Door deze planten als chemische drugs te bekijken en te gebruiken en weg te halen uit  hun spirituele en rituele context verliezen ze hun positieve en bewustzijnsveruimende werking.

Les geven in Leuven

Middernacht. Ik kom thuis van 3 uur les geven in Leuven. Moet even de autoweg van me afschudden. Drink een Ciney Brune en wrijf woest wat koud water over mijn gezicht. 

Les gegeven over slijmstoffen in geneeskrachtige planten. Over lijnzaad, heemst en kaasjeskruid. Verzachtend voor slijmvliezen van keel en darmen, zacht laxerend en mogelijk ook voedsel voor goedaardige darmbacteriën. Interessante planten ook om heroische pap- en andere compressen te maken, te gebruiken tegen steenpuisten en andere huidverhardingen. Andere slijmstoffen komen ook ter sprake Aloë vera maar ook onze inheemse vetplanten daklook, huislook en hemelsleutel. Verse blaadjes zijn instantcompressen en op zo'n vet blaadje sabbelen is goed voor mond- en keelholte. Voor zangers en sprekers dus, na 3 uur praten kan ik dat wel gebruiken.

Over huislook Sempervivum tectorum. De Grieken en Romeinen plantten de huislook al op de daken van hun huizen, om ze tegen blikseminslag te beschermen. Van daaruit kwam dit gebruik ook naar het noorden. Bij de Germanen was het huislook aan de god Donar gewijd. Daarom wordt hij ook vaak 'Donnerbart' of 'donderlook' genoemd en zou volgens het bijgeloof tegen onweer en bliksem beschermen. Keizer Karel de Grote heeft in zijn „Landgoederenverordening", Capitulare de villis,  zijn onderdanen bevolen dat de boeren huislook op hun daken moesten planten.

De naam kan mogelijk heel nuchter ontstaan zijn omdat de planten de met leem bedekte nokken van de daken tegen uitspoelen moesten beschermen. Ook tegenwoordig kan men nog de huislook op daken aantreffen. In het Alpengebied gelooft men dat de plant tegen blikseminslag beschermt. Wetenschappelijke onderzoeken geven aan dat door de fijne, bijna naaldvormige bladpunten er een evenwicht in de elektrische spanning tussen lucht en aarde ontstaat, waardoor er minder blikseminslag zou zijn.

http://dier-en-natuur.infonu.nl/natuur/42040-huislook-of-donderbaert.html
http://wetenschap.infonu.nl/scheikunde/24632-slijm-is-fijn-genezende-stoffen-in-de-plant.html