Tuinbonen en de ziekte van Parkinson

We zijn te gast met de cursisten van de herboristenopleiding in de ecologische tuin van Emilie en Bart. We bespreken onder andere de kruiden voor hart en bloedvaten maar vinden in de tuin een overvloed aan wilde planten, eetbare bessen maar ook wild wiegende graanakkers en ouderwetse, eiwitrijke tuinbonen. En juist deze tuinbonen verbergen een bijzonder geneeskrachtig geheim, de L-dopa.

De tuinboon Vicia faba L. is een peulvrucht met zaden die rijk zijn aan voedingsstoffen, zoals eiwitten, polyfenolen maar ook aan L-dopa, wat een dopamineprecursor en eerstelijnsbehandeling voor de symptomen van de ziekte van Parkinson is.

In een studie werden waterige extracten van de peulen van de tuinboon (Vicia faba L.) getest op hun L-dopa-gehalte en hun potentiële gebruik als adjuvans bij ziekte van Parkinson. Het L-dopa-gehalte was veel hoger in de peulen dan in de zaden (28,65 mg/g droog gewicht vergeleken met 0,76 mg/g droog gewicht). Bovendien werden vicine* en convicine, de metabolieten die verantwoordelijk zijn voor favisme*, niet gedetecteerd in de peulen.

Medisch onderzoek toont aan dat natuurlijke extracten met een hoog gehalte aan L-dopa succesvol kunnen worden gebruikt bij de behandeling van de ziekte van Parkinson en mogelijk minder bijwerkingen vertonen dan de synthetische L- dopa. Deze extracten worden echter gemakkelijk afgebroken bij een niet-sterk zure pH. Een extractiemethode om L-dopa in waterige extracten te stabiliseren is daarom nodig. Met dit doel voor ogen onderzocht deze studie de extractie-efficiëntie, stabiliteit en het antioxidantprofiel van drie verschillende van nature zure vruchtensappen: granaatappel ( Punica granatum L.), rode bes ( Ribes rubrum L.) en Phyllanthus emblica L. Uit dat onderzoek bleek dat het L-dopa-gehalte dat is geëxtraheerd met granaatappel en Phyllanthus vergelijkbaar is met dat geëxtraheerd in zuiver of zuur water. Gezien de verbeterde stabiliteit van de extracten in zure omgevingen, kunnen deze twee natuurlijke sappen worden beschouwd als goede oplosmiddelen voor een efficiënte extractie van L-dopa uit de peulen van de tuinboon. Het gebruik van deze oplosmiddelen zou ook de voordelen van planten rijk aan polyfenolen kunnen combineren met het bewezen effect van L-dopa bij de behandeling van de ziekte van Parkinson.

De peulen van Vicia faba L. zijn rijk zijn aan bioactieve fytochemicaliën en dus mogelijk een interessante nieuwe bron van gezondheidsbevorderende stoffen, niet alleen voor menselijke voeding, maar ook voor de ontwikkeling van nieuwe voedingssupplementen en geneesmiddelen. Het hogere gehalte aan L-dopa in de peulen vergeleken met de zaden werd bevestigd, met niveaus die zelfs vergelijkbaar zijn met die van een andere peulvrucht Mucuna pruriens. De studie benadrukte ook het voordeel van waterige en van nature zure extracten vanwege hun verhoogde stabiliteit, het verwaarloosbare gehalte aan de antinutriënten vicine en convicine, en de aanwezigheid van antioxidanten die een neuroprotectief effect zouden kunnen hebben bij de ziekte van Parkinson. Op basis van de gegevens verkregen uit neuroprotectieve testen bleken de bestudeerde extracten goede kandidaten te zijn als aanvulling bij de behandeling van de ziekte van Parkinson.

Een praktisch recept.

Extract maken van de verse of gedroogde peulen van de tuinboon in water maar nog beter in sap van granaatappel of andere wat zure bessensappen. Mogelijk is ook een eenvoudige tinctuur van de peulen getrokken in alcohol van zowat 35 % te gebruiken.

Literatuur

Vicia faba L. Pod Valves: A By-Product with High Potential as an Adjuvant in the Treatment of Parkinson’s Disease Moleculen .2024 Aug 21;29(16):3943. doi: 10.3390/molecules29163943.

Abu-Reidah, IM, Arráez-Román, D., Warad, I., Fernández-Gutiérrez, A., en Segura-Carretero, A. (2017). Op UHPLC/MS2 gebaseerde aanpak voor de uitgebreide metabolietprofilering van bijproducten van bonen (Vicia faba L.): een veelbelovende bron van bioactieve bestanddelen. Voedselonderzoek Internationaal, 93, 87-96. https://doi.org/10.1016/j.foodres.2017.01.014

* Favisme is een ernstige reactie (hemolyse) waarbij rode bloedcellen kapotgaan na het eten van tuinbonen, vaak door een erfelijke aandoening genaamd G6PD-deficiëntie. Het is geen allergie, maar een stofwisselingsstoornis waarbij een enzym tekortschiet, wat leidt tot bloedarmoede, geelzucht en vermoeidheid. Het komt vaker voor bij mannen en is veelvoorkomend in mediterrane en tropische gebieden.

*Vicine is een alkaloïde glycoside, dat voorkomt in onder andere Vicia faba-bonen en zaden van voederwikke (Vicia sativa). De bonen kunnen tot meer dan 5 mg per gram drooggewicht bevatten. Vicine is toxisch en kan de symptomen uitlokken die horen bij de erfelijke aandoening favisme: in de rode bloedcellen wordt het enzym glucose-6-fosfaatdehydrogenase niet meer aangemaakt, of het is niet actief genoeg