Zevenblad, een meerjarige plant, behoort tot de Apiaceae-familie. In maart en april zie je alleen de bladeren die het dichtst bij de grond groeien. Zevenbladbladeren hebben een aantal kenmerkende eigenschappen waardoor ze redelijk herkenbaar zijn. Zowel de stengel als de bladeren verspreiden een kruidige, wortelachtige geur wanneer ze worden gekneusd. De bladsteel is glad, driehoekig en V-vormig. Als je een bladsteel tussen je vingers rolt, voel je duidelijk de driehoekige vorm. Het blad zelf is ook verdeeld in drie blaadjes, die elk weer verder zijn onderverdeeld in twee of drie blaadjes. Ook de bladeren zijn glad.
Van eind mei tot eind juli ontvouwen de bloemschermen zich met kleine vuilwitte bloesem. De bloemen van de zevenblad zijn ware insectenmagneetjes; talloze verschillende soorten (wilde bijen, vliegen, kevers, wantsen, vlinders) zijn er te vinden. Na de bevruchting ontwikkelen zich karwijachtige, tweedelige schizocarpen. Hoewel sommige tuiniers zich ergeren aan dit "lastige onkruid", zijn er ook veel mensen die er juist blij mee zijn. In de keuken met wilde kruiden, die de laatste jaren een heropleving heeft doorgemaakt, wordt zevenblad als een delicatesse beschouwd.
En terecht: het is zonder twijfel een van de beste en meest waardevolle wilde groenten. De jonge blaadjes, die van maart tot april verschijnen, en de sappige bladstelen hebben een delicaat, kruidige aroma's die doen denken aan wortelen met een vleugje peterselie. Vooral de zeer jonge, nog glanzende, lichtgroene blaadjes, die net ontvouwen zijn, zijn heerlijk. Je kunt ze toevoegen aan salades of ze bereiden zoals spinazie.
De toepassingen, zowel op zichzelf als in combinatie met andere wilde kruiden zoals brandnetel of paardenbloem , zijn zeer veelzijdig: soepen, pesto, kruidenboter, ovenschotels, hartige taarten (pizza, quiche), of als vulling voor pannenkoeken, ravioli en dergelijken. Omdat zevenblad een zeer milde smaak heeft, kan het in grote hoeveelheden worden gebruikt, bijvoorbeeld uitstekend in "groene smoothies".
Naarmate de bladeren rijpen en donkergroen worden, wordt hun smaak aanzienlijk bitterder en zijn ze nauwelijks nog geschikt om rauw te eten. Zodra de bloemstengel verschijnt, is het oogsten van de bladeren niet meer mogelijk, tenzij de plant wordt teruggesnoeid en opnieuw uitgroeit. Op deze manier is het mogelijk om bijna het hele jaar door jonge zevenblad te verzamelen.
Vanaf mei ontvouwen zich de kleine witte bloesems van de schermbloemige plant. Ook deze hebben culinaire waarde, vooral wanneer ze nog in de knop zitten. Dan smaken ze zeer aromatisch en licht kruidig. Hak ze fijn en strooi ze over gerechten als smaakmaker, of doop ze net als vlierbloesem in pannenkoekbeslag en bak ze.
Niet alleen heerlijk, maar ook gezond.
Zevenblad is een ware krachtpatser aan vitaminen, mineralen en sporenelementen. Het behoort tot de inheemse wilde planten die het rijkst zijn aan eiwitten en provitamine A. Het vitamine C-gehalte (148 mg/100 g) plaatst het bovendien in de top tien van meest waardevolle wilde groenten. Geen enkele gekweekte sla of bladgroente kan hieraan tippen. Zo bevat het bijvoorbeeld vijf keer zoveel eiwitten en achttien keer zoveel vitamine C als witlof. Het uitzonderlijk hoge kaliumgehalte (528 mg/100 g) verklaart ook het vochtafdrijvende effect.
Bovendien bevat het talloze waardevolle fytochemicaliën die vrije radicalen neutraliseren en het risico op hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker kunnen verlagen. Zevenblad is in zekere zin een ware krachtpatser voor je gezondheid!
Bekend in de volksgeneeskunde
Onze voorouders gebruikten ook al zevenblad in de volksgeneeskunde: vanwege de ontstekingsremmende en vochtafdrijvende werking werd er thee van gemaakt bij reumatische aandoeningen, urineweginfecties, diabetes en als aanvulling op lentekuren en vasten. In de Middeleeuwen werden de bladeren niet alleen inwendig als thee gedronken, maar ook fijngestampt en als kompres op pijnlijke ledematen aangebracht. Zelfs nu nog wordt het zevenblad gebruikt bij kleine huidwondjes en insectenbeten door de aangetaste plekken te deppen met het sap van fijngestampte bladeren.
Door het hoge gehalte aan anti-oxidante stoffen zoals flavonoïden: rutine, quercetine, apigenine (Abdulmanea & al, 2012), vitaminen en mineralen, is Zevenblad in staat om de weerstand te verbeteren. Het kruid heeft in vitro antibacteriële eigenschappen tegen Agrobacterium radiobacter pv. tumefaciens (ziekenhuisinfecties). (Duško & al, 2006) Verder ook werkzaam tegen Enterobacter cloacae, Klebsiella pneumonia en Pseudomonas fluorescens, vooral het ethanolextract had een sterk effect. (Stefanovic, 2009)
De in de plant aanwezige stof falcarindiol, vooral in de bloemen) heeft in vitro een ontstekingsremmende werking. (Prior, 2007). Daarnaast zijn er van het kruid leverbeschermende eigenschappen aangetoond in ratten en muizen. (Koyro, 2012),(Коyro, 2013). Infusies van deze plant, vooral de bloemen en de zaden blijken een bron van fluoride in de voeding te zijn.
Voor medicinale doeleinden (thee, tinctuur) wordt zevenblad op een ander moment geoogst dan voor culinair gebruik. De plant wordt in mei geoogst, wanneer de eerste bloemschermen verschijnen.
Recept: Lentepesto met zevenblad
- 40 g jonge bladeren van de zevenbladplant
- 20 g jonge paardenbloemblaadjes
- 1 teentje knoflook
- 100 ml olijfolie
- 1 eetlepels citroensap
- 20 g zonnebloempitten
- 20 g Pecorino of Parmezaanse kaas
- wat zeezout
Rooster de zonnebloempitten in een droge pan en hak ze vervolgens grof met een mes of een vijzel. Hak de wilde kruiden en knoflook fijn. Meng nu alle ingrediënten door elkaar. Je kunt alles ook in een keukenmachine verwerken. Het smaakt heerlijk bij pasta, in saladedressings of als broodbeleg. Gevuld in bokalen, afgedekt met een beetje olie en bewaard in de koelkast, blijft de pesto minstens een maand goed.
Zevenblad behoort tot de top tien van eetbare wilde planten die inheems zijn in Europa. Je kunt het gebruiken als een gezonde en smakelijke groente, maar ook als medicinale plant. Het bevat zoveel vitaminen en mineralen dat het zelfs als superfood kan worden beschouwd. Met deze kennis kunnen misschien zelfs tuiniers die zich ergeren aan onkruid overtuigd worden: in plaats van je te ergeren, eet het op.
Literatuur
