Chaga ontdekt

Als rechtgeaarde herborist was ik al enkele jaren op zoek naar de Chaga, een oud middel dat de laatste jaren ook in Europa weer populair werd. En dan, na vele jaren zoeken ontdekken we vandaag zomaar in eigen tuin die fameuze Chaga. 

Deze zwam Inonotus obliquus, vooral bekend als "chaga", heeft een lange geschiedenis van traditioneel gebruik. De harde, houtachtige massa wordt gekookt en als thee gedronken en men gelooft dat het een verscheidenheid aan aandoeningen kan behandelen, waaronder kanker, virale, bacteriële infecties en spijsverteringsproblemen. Recente studies naar de medische toepassingen en gezondheidsvoordelen van Chaga hebben een krachtige antikanker, immuunversterkende en antioxiderende eigenschappen aan het licht gebracht. Chaga is daarmee een van de meest onderzochte medicinale schimmels geworden.

Inonotus obliquus wordt al sinds de oudheid in de volksgeneeskunde gebruikt. Een van de oudste documenten die het gebruik van de paddenstoelen voor medicinale doeleinden bevestigt, is het werk van Hippocrates, "Corpus Hippocraticum".  De vader van de geneeskunde gebruikte aftreksels van deze paddenstoel uitwendig om wonden te reinigen.

In Oost-Europa wordt de chaga-paddenstoel al sinds de 12de eeuw gebruikt. Historische bronnen beschrijven de genezing van een liptumor in een Kievse Kniaz. Inonotus obliquus werd in de traditionele geneeskunde door de Siberische bevolking voor vele indicaties gebruikt. De paddenstoel werd toegepast vanwege zijn antiparasitaire, antituberculose-, ontstekingsremmende en gastro-intestinale eigenschappen. Hij werd ook aanbevolen bij hart- en leveraandoeningen. Meestal werd hij gebruikt in de vorm van infusies, inhalaties of waterige maceraten. Ook werden antiseptische zepen met I. obliquus bereid voor uitwendig gebruik. Halverwege de 20e eeuw werden chaga-infusies in Siberië als theevervanger gebruikt. Relatief vroeg werd aandacht besteed aan het potentiële antitumorale of ondersteunende effect van I. obliquus bij de behandeling van kanker, wat vooral belangrijk was vóór het tijdperk van de wetenschappelijke oncologie. Dergelijke beschrijvingen zijn te vinden in populaire literatuur, bijvoorbeeld in Aleksander Solzjenitsyns 'Kankerafdeling'. 

In Azië (China, Japan, Korea), Rusland en de Baltische staten werden extracten van de chaga-paddenstoel gebruikt vanwege hun gunstige effecten op het plasmalipidensysteem en de hartfunctie, evenals hun antibacteriële, ontstekingsremmende en antikankeractiviteit. Bovendien kan de antioxiderende werking van I. obliquus belangrijk zijn voor de preventie van aan vrije radicalen gerelateerde welvaartsziekten (atherosclerose, kanker, diabetes, versnelde veroudering en degeneratieve ziekten van het centrale zenuwstelsel).  

Chaga en kanker

Wereldwijd gebruiken traditionele genezers extracten van chaga tegen kanker. In dierstudies blijkt toediening van chaga ook inderdaad kanker te kunnen afremmen. [Mol Cells. 2011 Feb;31(2):165-73.] [Life Sci. 2006 May 30;79(1):72-80.]

Een deel van het werkingsmechanisme van chaga is dat stoffen in de paddenstoel het immuunsysteem prikkelen. Aan de ene kant remt Chaga allergische reacties door het immuunsysteem, [J Ethnopharmacol. 2011 Oct 11;137(3):1077-82.] [Int Immunopharmacol. 2013 Apr;15(4):666-70.] [Int Immunopharmacol. 2020 Apr:81:106244.] aan de andere kant activeert chaga het immuunsysteem om ontspoorde cellen en pathogenen op te ruimen. [Fish Shellfish Immunol. 2012 Jun;32(6):1148-54.] [Mol Cell Probes. 2018 Oct:41:43-51.] Tegelijkertijd bevat chaga stoffen die kankercellen doden. 

Moleculaire biologen van Showa University in Japan gaven muizen 3 weken achtereen elke dag via hun drinkwater een extract van chaga. Daarna injecteerden de onderzoekers longkankercellen in de flanken van hun proefdieren. Dat deden ze ook bij muizen die geen chaga-extract hadden gekregen. In de muizen van de chagagroep werden de tumoren minder groot en zwaar. Op scans zagen de Japanners minder uitzaaiingen in de longen van de muizen die chaga hadden gekregen dan in de longen van de controlegroep.